Exit tax – nowy podatek z tytułu transferu aktywów poza Polskę

Na stronie Rządowego Centrum Legislacji pojawił się projekt ustawy dotyczący wprowadzenia w Polsce tzw. exit tax.

Istotą przepisów o exit tax jest opodatkowanie nierealizowanych zysków, w sytuacji jeżeli następuje  przeniesienie do innego państwa aktywów podatnika. Projekt dotyczy w szczególności aktywów wchodzących w skład zagranicznego zakładu oraz zmiany rezydencji podatkowej.

Zgodnie z uzasadnieniem, opodatkowaniu exit tax podlegać będą:

1) przeniesienie przez polskiego rezydenta do swojego zagranicznego zakładu składnika
majątku dotychczas związany z działalnością prowadzoną na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej;
2) przeniesienie przez nierezydenta do państwa swojej rezydencji podatkowej lub do innego
niż Rzeczpospolita Polska państwa w którym prowadzi działalność poprzez zagraniczny
zakład, składnika majątku dotychczas związanego z działalnością prowadzoną na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej przez zagraniczny zakład;
3) przeniesienie przez nierezydenta do innego państwa całości lub części działalności
prowadzonej dotychczas poprzez położony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
zagraniczny zakład.
4) zmiana rezydencji podatkowej przez polskiego rezydenta w wyniku której Rzeczpospolita
Polska traci prawo do opodatkowania dochodów ze zbycia składnika majątku będącego
własnością tego podatnika, w związku z przeniesieniem jego miejsca zamieszkania, siedziby
lub zarządu do innego państwa.

Dochodem podlegającym opodatkowaniu będzie, co do zasady, nadwyżka wartości rynkowej przenoszonego składnika majątku ustalana na dzień jego przeniesienia ponad jego wartość podatkową.

Powiązane pliki:

Wykreślenie osoby prawnej z rejestru a odpowiedzialność osób zarządzających za zaległości podatkowe

Przepisy prawa podatkowego przewidują, iż w określonych przypadkach za zobowiązania podatkowe osoby prawnej mogą odpowiadać osoby nią zarządzające.

Na podstawie art. 116 i art. 116a ordynacji podatkowej za zobowiązania podatkowe osób prawnych odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie organów zarządzających tymi osobami, w przypadku jeżeli egzekucja z majątku osoby prawnej okazała się w całości lub części bezskuteczna, a osoba zarządzająca ze swej winy nie zgłosiła w terminie wniosku o ogłoszenie upadłości oraz nie potrafi wskazać majątku osoby prawnej umożliwiającego zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części. Odpowiedzialność osób zarządzających obejmuje co do zasady zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nie obowiązków. Dodatkowo są nią objęte również zaległości wymienione w art. 52 Ordynacji Podatkowej (nienależny zwrot i nadpłata podatku) oraz art. 52a Ordynacji Podatkowej (nienależne wynagrodzenie płatnika i inkasenta), jeżeli powstały w czasie pełnienia przez osobę zarządzająca obowiązków.

Co do zasady warunkiem odpowiedzialności osoby zarządzającej jest uprzednie wydanie przez organy podatkowe decyzji  wymiarowej wobec osoby prawnej. Stosownie bowiem do art. 115  § 2 pkt 2 ordynacji podatkowej postępowanie w sprawie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej nie może zostać wszczęte przed dniem doręczenia decyzji a) określającej wysokość zobowiązania podatkowego, b) o odpowiedzialności podatkowej płatnika lub inkasenta,c) w sprawie zwrotu zaliczki naliczonego podatku od towarów i usług, d) określającej wysokość należnych odsetek za zwłokę, e) określającej wysokość zaległości podatkowej, o której mowa w art. 52 oraz art. 52a Ordynacji Podatkowej. Wyjątki w tym zakresie przewidziano w art. 108  § 3 Ordynacji Podatkowej dla przypadków, w których  tytuł wykonawczy stanowi deklaracja oraz w art. 116  § 2 Ordynacji Podatkowej, który obejmuje zaległości z tytułu zobowiązań podatkowych powstałych na podstawie odrębnych przepisów po likwidacji spółki, z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał po likwidacji spółki, oraz zaległości wymienione w art. 52 oraz art. 52a powstałe po likwidacji spółki.

Poza powyższymi wyjątkami jeżeli organy podatkowej na moment prawomocnego wykreślenia osoby prawnej z rejestru nie będą dysponować decyzją wymiarową wydaną wobec tej osoby nie będą mogły wszcząć postępowania w sprawie odpowiedzialności podatkowej osoby zarządzającej. Równocześnie z momentem wykreślenia osoby prawnej z rejestru ewentualne postępowania podatkowe toczące się wobec osoby prawnej winny podlegać umorzeniu na podstawie art. 208  § 1 Ordynacji Podatkowej. Oznacza to, że wykreślenie osoby prawnej z rejestru, w przypadku ryzyka odpowiedzialności tej osoby za zobowiązania podatkowe, może być efektywnym sposobem minimalizacji ryzyka poniesienia tej odpowiedzialności przez osoby zarządzające.
O dopuszczalności wykreślenia z rejestru spółki wobec, której toczą się postępowania sądowe pisałem na Praktyce Prawniczej.

Projekt ustawy o rzeczniku praw podatnika

Na stronie Rządowego Centrum Legislacji opublikowano projekt ustawy o Rzeczniku Praw Podatnika. Zgodnie z zamiarem projektodawców ma być to nowy stojący na straży praw podatników, w szczególności poszanowania zasady pogłębiania zaufania do władzy publicznej, bezstronności i równego oraz sprawiedliwego traktowania, respektowania słusznych interesów podatników oraz racjonalności działania organów podatkowych wobec podatników.

Rzecznik będzie powoływany na 6 letnią kadencję, spośród osób, które: dziesięć lat wykonywała zawód doradcy podatkowego, zawód adwokata lub radcy prawnego i w tym czasie wykonywała przede wszystkim czynności doradztwa podatkowego,dziesięć lat pozostawały na stanowiskach związanych ze stosowaniem prawa podatkowego w urzędach obsługujących organy podatkowe, lub pięć lat pełniły funkcję organu podatkowego.

Rzecznik ma posiadać 16 zastępców i 32 przedstawicieli terenowych.

Rzecznik będzie mógł

  1. występować do właściwych organów z wnioskami o podjęcie inicjatywy legislacyjnej
    w sprawach podatkowych;
    2) uczestniczyć jako mediator w postępowaniu podatkowym, administracyjnym
    i sądowoadministracyjnym;
    3) występować do właściwego organu z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej
    w sprawie podatnika, który nie ma możliwości samodzielnego złożenia takiego wniosku
    lub sprawia mu to nadmierną trudność;
    4) występować do ministra właściwego do spraw finansów publicznych z wnioskiem
    o wydanie interpretacji ogólnej;
    a) w sprawach budzących wątpliwości interpretacyjne oraz mających istotne
    znaczenie dla grupy podatników,
    b) jeżeli może to spowodować znaczące obniżenie liczby wniosków o wydanie
    interpretacji indywidualnych;
    5) występować do ministra właściwego do spraw finansów publicznych z wnioskiem
    o wydanie objaśnień podatkowych w sprawach często powstających wątpliwości interpretacyjnych;
    6) występować z wnioskiem do Naczelnego Sądu Administracyjnego o podjęcie uchwały
    mającej na celu wyjaśnienie przepisów prawnych budzących wątpliwości, których
    stosowanie wywołało rozbieżności w orzecznictwie, a rozstrzygnięcie ma znaczenie dla
    grupy podatników lub może spowodować obniżenie liczby spraw indywidualnych w
    sądach;
    7) zwracać się o wszczęcie postępowania podatkowego, wnieść skargę do sądu
    administracyjnego, w tym skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego,
    wnieść skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia,
    a także uczestniczyć w postępowaniu przed organem administracji publicznej lub sądem
    – na prawach przysługujących prokuratorowi;
    8) kierować wystąpienia do organu, w którego działalności stwierdził naruszenie praw
    podatnika;
    9) występować do właściwych organów z wnioskiem o wstrzymanie czynności
    egzekucyjnych lub postępowania egzekucyjnego prowadzonego przeciwko podatnikowi
    na podstawie przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu
    egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2018 r. poz. 1314, 1356 i1499);
    10) informować właściwe organy nadzoru lub kontroli o dostrzeżonych
    nieprawidłowościach w funkcjonowaniu organów podatkowych;
    11) informować właściwe organy o dostrzeżonych barierach i utrudnieniach w zakresie
    wykonywania obowiązków podatkowych;
    12) występować do ministra właściwego w sprawach finansów publicznych w celu wydania
    decyzji, o której mowa w art. 470 § 5 u Ordynacja podatkowa.

 

Wzrasta efektywność kontroli podatkowych i skarbowych

W odpowiedzi na interpelację poselską nr 23119 w sprawie efektywności kontroli podatkowych i postępowań kontrolnych w latach 2013-2017 prowadzonych w urzędach kontroli skarbowej i urzędach celno-skarbowych Ministerstwo Finansów przedstawiło informacje o efektywności kontroli podatkowych i postępowań kontrolnych.

Mimo spadającej liczby kontroli w ostatnich latach można było zaobserwować generalnie rosnący trend w liczbie identyfikowanych uszczupleń wynikających z decyzji ostatecznych. Dostrzegalny na poniższym wykresie spadek liczby zidentyfikowanych uszczupleń po kontrolach w 2017 wynika zapewne z faktu, iż postępowania za ten okres jeszcze się ostatecznie nie zakończyły.

Martwić może to, iż chociaż fiskus w wydawanych w latach 2013-2017 decyzjach zidentyfikował uszczuplenia na łączną kwotę 78 193 980 000 zł to do budżetu Państwa wpłynęło jedynie 4 398 532 000 zł (5,63% zidentyfikowanych uszczupleń). Pewnym pocieszeniem może być w tej sytuacji fakt, iż wpłaty dokonane na skutek samodzielnych korekt podatników wyniosły dodatkowo 2 585 238 000 zł. Efektywność ściągania środków wynikających ze zidentyfikowanych uszczupleń pozostaje jednak bardzo niska.

 

 

 

 

 

Ocena należytej staranności w podatku VAT – metodyka Ministerstwa i KAS

Przedsiębiorca kupując towar od dostawcy musi zweryfikować czy ten uczciwie rozlicza się z podatku. W innym przypadku naraża się bowiem na zakwestionowanie przysługującego mu prawa do odliczenia podatku od towarów i usług.

Ministerstwo Finansów i Krajowa Administracja Skarbowa 25 kwietnia 2018 r. opublikowały na swojej stronie dokument zatytułowany „Metodyka w zakresie oceny dochowania należytej staranności przez nabywców towarów w transakcjach krajowych”. Zawiera on wskazówki w jakich sytuacjach administracja skarbowa będzie mogła zakwestionować przysługujące kupującemu prawo do odliczenia podatku od towarów i usług z faktury zakupowej, w przypadku stwierdzenia, iż jego dostawca nie był rzetelnym podatnikiem.

Organy podatkowe we wskazanej metodyce wskazują, iż dla dochowania należytej staranności podatnik powinien zweryfikować swojego kontrahenta, czyli dostawcę towaru i okoliczności transakcji z nim zawieranej /…/ Jeżeli podatnik nie będzie odpowiednio uważny przy zawieraniu transakcji, a więc zignoruje obiektywne okoliczności, wskazujące na to, że transakcja może mieć na celu naruszenie prawa lub oszustwo, wówczas powinno zostać zakwestionowane prawo tego podatnika do odliczenia podatku naliczonego.

Proponowane przez administrację skarbową metodyka wskazuje na konieczność weryfikacji w transakcjach z kontrahentami zarówno kryteriów formalnych (np. weryfikację czy kontrahent pozostaje czynnym podatnikiem VAT), jak i transakcyjnych (np. czy cena oferowanego towaru nie jest nienaturalnie niska).

Biorąc pod uwagę ciężar ryzyka spoczywającego na przedsiębiorcy w przypadku zakwestionowania prawa do odliczenia wydaje się, iż każdy podatnik powinien zapoznać się z metodyką w zakresie oceny dochowania należytej staranności przez nabywców towarów w transakcjach krajowych i wdrożyć w swojej działalności stosownej procedury kontroli kontrahentów.

 

 

Minister Finansów wydał pierwszą opinię zabezpieczającą

Szef Krajowej Administracji Skarbowej po raz pierwszy w historii wydał opinię zabezpieczającą (w odniesieniu do poprzednich wniosków stwierdzano, iż realizowane czynności stanowiły unikanie opodatkowania i wydawano odmowy wydania opinii zabezpieczających).

Wydana opinia potwierdza, iż wieloletni program motywacyjny, w którym pracownik w zamian za opłatę pieniężną, uzyskał możliwość partycypacji w zyskach z prowadzonej przez siebie placówki, chociaż może prowadzić do osiągnięcia korzyści podatkowej sprzecznej z przedmiotem i celem przepisu ustawy podatkowej, nie koniecznie musi być kwalifikowany jako niedozwolone unikanie opodatkowania.

Zwalczanie unikania opodatkowania jednym z głównych celów Ministerstwa Finansów w 2018 r.

Zastępca Szefa Krajowej Administracji Skarbowej w piśmie skierowanym do Izb Administracji Skarbowej oraz Naczelników Urzędów Celno-Skarbowych przypomniał, iż jednym z głównych priorytetów działania tych jednostek w 2018 r. powinno być zwalczanie agresywnej optymalizacji podatkowej (unikania opodatkowania).

 

W najbliższym czasie spodziewać możemy się szerszego korzystania przez Ministra Finansów z klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania.